ΕΛΛΑΔΑ: Ερχονται νέα «λουκέτα» σε ξενοδοχεία της Αθήνας

Του Βασίλη Σ. Κανέλλη
Ηταν 5 Σεπτεμβρίου 1997, όταν ο Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ ανακοίνωνε ότι η Αθήνα θα είναι η πόλη που το 2004 θα διοργάνωνε τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Από εκείνη την ημέρα και για τα τα επόμενα επτά χρόνια ξεκίνησε η μεταμόρφωση της πρωτεύουσας και σ' αυτό το «πάρτι», στην πρώτη γραμμή βρέθηκαν δεκάδες επιχειρηματίες από το χώρο του ξενοδοχειακού τουρισμού. Η προσδοκία για τουριστική έκρηξη της πρωτεύουσας μετά το 2004, με βάση το παράδειγμα της Βαρκελώνης, οδήγησε σε επενδύσεις εκατομμυρίων για την ανακαίνιση ξενοδοχειακών μονάδων εντός της Αθήνας. Ετσι, η πόλη απέκτησε, τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια, ορισμένα πανέμορφα ξενοδοχεία, 5, 4 και 3 αστέρων, αναβαθμίζοντας το τουριστικό προφίλ της χώρας. Αλλωστε, από την Αθήνα περνά μεγάλο μέρος από τα 16,17 εκατ. των τουριστών κάθε χρόνο. Όμως, μέσα σε λίγα χρόνια η βιτρίνα της πρωτεύουσας έσπασε. Εγκληματικότητα, γκετοποίηση, εκατοντάδες διαδηλώσεις κι επεισόδια κάθε χρόνο, μεταναστευτικό και εσχάτως η οικονομική κρίση, έχουν προκαλέσει τεράστια ζημιά στο ξενοδοχειακό κλάδο. Έτσι, μέσα σε 18 μήνες πάνω από είκοσι ξενοδοχεία στην Αθήνα έχουν βάλει λουκέτο ενώ εκφράζονται φόβοι ότι πολύ σύντομα θα κλείσουν κι άλλες μονάδες. Ένα είναι σίγουρο. Από τη λάμψη της Ολυμπιάδας φτάσαμε σε λίγα χρόνια στο σκοτάδι της παρακμής. Και ο Ξένιος Δίας πλέον δε μένει στην Αθήνα. Απόδειξη αυτού είναι ότι οι ειδικοί περιμένουν νέα «λουκέτα» στο ξενοδοχειακό κλάδο, τόσο στην Αθήνα όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Πάνω από 250 ξενοδοχεία έκλεισαν το 2011 πανελλαδικά, αλλά η εικόνα της διάλυσης συνεχίζεται και φέτος. Το πρόσφατο ηχηρό λουκέτο του Athens Imperial είναι η κορυφή του παγόβουνου ,αφού όλο και περισσότεροι ξενοδόχοι σκέπτονται να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους και πολλοί άλλοι έχουν «κρεμάσει» πωλητήριο. Σύμφωνα, μάλιστα, με κτηματομεσίτες, από τα 9.700 ξενοδοχεία που υπάρχουν σε όλη τη χώρα, τουλάχιστον το 30%, ή πάνω από 3.000 πωλούνται κρυφά ή φανερά.

Οι επιχειρηματίες-ξενοδόχοι, μπορεί να πήραν ανάσα πέρυσι με τους 16,5 εκατ. τουρίστες, ωστόσο, φέτος η κατάρρευση της οικονομίας και κυρίως το γεγονός ότι «το brand name Ελλάδα» έχει πληγεί ανεπανόρθωτα εξαιτίας της ακυβερνησίας και της γενικότερης αστάθειας, έχει φέρει πολλά χρόνια πίσω τον τουρισμό. Μέχρι σήμερα η τουριστική σεζόν, και ιδιαίτερα μέσα στο Μάιο, μετρά απώλειες δύο εκατ. τουριστών. Κάθε μέρα που περνά και η χώρα εμφανίζει εικόνα διάλυσης, οι κρατήσεις από 100.000 που ήταν πέρυσι, μόλις ξεπερνούν τις 50.000. Οι πληρότητες στα ξενοδοχεία μειώνονται δραματικά, παρά το γεγονός ότι οι τιμές των δωματίων έχουν μειωθεί σημαντικά.
Και στο σκηνικό της κατάρρευσης, τον πρώτο λόγο έχει η Αθήνα η οποία βιώνει τη χειρότερη τουριστική χρονιά εδώ και πολλές δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), η πληρότητα των ξενοδοχείων της πρωτεύουσας έπεσε στο 46,9%, όταν οι ανταγωνίστριες πόλεις έχουν πληρότητα πάνω από 60%. Πέρυσι η πληρότητα βρισκόταν στα επίπεδα του 54,4%, δηλαδή καταγράφεται πτώση κατά 13,8%. Σε ότι αφορά τις μέσες τιμές των δωματίων στο τετράμηνο ανήλθε στα 87,8 ευρώ από 93,1 ευρώ πέρυσι και τα έσοδα ανά διαθέσιμο εισόδημα έπεσαν στα 41,2 ευρώ από 50,7 ευρώ πέρυσι.
Είναι επόμενο, λοιπόν, ο ξενοδοχειακός χάρτης της πρωτεύουσας να αλλάξει ριζικά και παλαιά και ιστορικά ξενοδοχεία να μην υπάρχουν πια.
Η οικονομική κρίση κατά κύριο λόγο απομάκρυνε τους Ελληνες πελάτες από τα αθηναϊκά ξενοδοχεία ενώ οι ξένοι αποφεύγουν την πρωτεύουσα καθώς φοβούνται την αστάθεια στην οικονομία αλλά και την πολιτική και κοινωνική αναταραχή. Εδώ και δύο χρόνια χιλιάδες δημοσιεύματα και φωτογραφίες δείχνουν στο εξωτερικό την Αθήνα «πνιγμένη» στους καπνούς των μολότοφ και των δακρυγόνων ενώ χιλιάδες τουρίστες έχουν εγκλωβιστεί σε σοβαρά επεισόδια που έχουν μετατρέψει την πόλη σε? Καμπούλ. Τα τρία μεγάλα ξενοδοχεία στο Σύνταγμα έχουν αναγκαστεί να κατεβάσουν πολλές φορές ρολά, να φυγαδεύσουν ξένους από την πίσω πόρτα ή να πληρώσουν χιλιάδες ευρώ για να αποκαταστήσουν τις ζημιές των κουκουλοφόρων. Από την άλλη, το κέντρο της Αθήνας έχει παραδοθεί στο έλεος της ανομίας, της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης και έχει μετατραπεί σε γκέτο που ξεκινά από το Σύνταγμα και φτάνει μέχρι τα Πατήσια και τα Πετράλωνα.
Ετσι, το λουκέτο στα ξενοδοχεία είναι το χρονικό ενός προαναγγελθέντος (τουριστικού) θανάτου μιας πόλης που κάποτε ήταν το? κλεινόν άστυ.
Από προχθές, η πρωτεύουσα έχασε ένα ξενοδοχείο-κόσμημα, μια πεντάστερη επιχείρηση που όταν ξεκίνησε να λειτουργεί φιλοδοξούσε να μεταμορφώσει την περιοχή κάτω από την Ομόνοια. Το λουκέτο στο «Athens Imperial» με 550 κλίνες προκάλεσε σοκ στον τουριστικό κόσμο αφού επρόκειτο για ένα πολυτελές ξενοδοχείο που είχε ανακαινισθεί το 2007. Είναι η τρίτη μονάδα του ομίλου Δασκαλαντωνάκη που κλείνει ενώ η ίδια εταιρεία που διαχειρίζεται τόσο το King George στο Σύνταγμα όσο και το Μακεδονία Παλάς στη Θεσσαλονίκη, έχει εκδηλώσει την πρόθεσή της να αποχωρήσει κι από αυτά.
Το Esperia Palace στην οδό Σταδίου, ένα τετράστερο ξενοδοχείο με 338 κλίνες, έκλεισε πέρυσι. Το κτίριο ανήκει στο Ταμείο Νομικών το οποίο αρνήθηκε να κάνει μείωση μισθωμάτων με αποτέλεσμα ο επιχειρηματίας Μ. Καλλίγερος να βάλει λουκέτο σε ένα κοσμοπολίτικο ξενοδοχείο που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1963, υπέστη τρεις ανακαινίσεις και από το εστιατόριο «Αθήναιο» πέρασαν μεγάλα ονόματα της πολιτικής κι επιχειρηματικής σκηνής. 80 εργαζόμενοι έμειναν στο δρόμο και το κτίριο είναι πλέον «φάντασμα» με το ταμείο να χάνει 1,5 εκατ. το χρόνο.
Το τριάστερο City Plaza στην πλατεία Βικτωρίας ήταν στέκι για πολλά χρόνια. Εβαλε λουκέτο λόγω της κατάστασης στην περιοχή και χάθηκαν έτσι 239 κλίνες.
Η Ομόνοια και η πέριξ αυτής περιοχή μετρά τα περισσότερα «θύματα» τα τελευταία χρόνια ως αποτέλεσμα της υποβάθμισης και της εγκληματικότητας. Πριν 5-6 χρόνια έκλεισε το La Mirage, τριών αστέρων που υπάρχουν σκέψεις να μετατραπεί σε φοιτητική εστία. Το Acropol και το Fashion Hotel του ομίλου Δασκαλαντωνάκη, με συνολικά 550 κλίνες, έκλεισαν καθώς είχαν την ατυχία να λειτουργούν σε μια περιοχή που μετράπηκε γρήγορα σε γκέτο. Λίγα μέτρα πιο πάνω υπήρχε το Κaningos 21 που δεν άντεξε την υποβάθμιση και την έλλειψη πελατών.
Στο «καταραμένο τόπο» και συγκεκριμένα επί της οδού Αγίου Κωνσταντίνου υπήρχε το Jason Prime ένα τετράστερο ξενοδοχείο του επιχειρηματία Α. Δούρου. Έκλεισε πέρυσι τον Οκτώβριο, αν και είχε ανακαινιστεί με 3 εκατ. ευρώ το 2003. «Πολύ καλό ξενοδοχείο σε φρικτή περιοχή», έγραφαν στα σχόλιά τους οι ξένοι επισκέπτες. Ο μακρύς κατάλογος της ξενοδοχειακής κατάρρευσης τα τελευταία χρόνια, περιλαμβάνει επίσης το City Plaza, το Αθηναία, το Αμαρυλλίς, το Baby Grand στην οδό Αθηνάς κ.λπ.
Όλα τα παραπάνω, εκτός από μέρος του τουριστικού πρεστίζ της Αθήνας, αποστέρησαν σχεδόν 3.000 κλίνες από το ξενοδοχειακό δυναμικό ενώ εκατοντάδες υπάλληλοι έμειναν άνεργοι. Η αγορά της πρωτεύουσας έχει «μαραζώσει» και θυμίζει στους τουριστικούς παράγοντες την περίοδο 1985-1987 όπου είχαν κλείσει 82 ξενοδοχεία.
Ο τουρισμός στην Αθήνα, με το παγκόσμιο σύμβολο, την Ακρόπολη, να αποτελεί πόλο έλξης για εκατομμύρια τουρίστες, αυτή την περίοδο ζει με? σωληνάκια. Το κλείσιμο ξενοδοχείων, η δραματική μείωση στις πληρότητες και τα έσοδα και οι απαισιόδοξες προβλέψεις για νέα λουκέτα που έρχονται τους επόμενους μήνες, αποτελούν στίγμα για τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Αν δεν αποκατασταθεί γρήγορα η εικόνα της πρωτεύουσας και όλης της Ελλάδας στο εξωτερικό, τότε θα χαθεί και αυτή η χρονιά αλλά και οι επόμενες.
Πωλούνται
Εν τω μεταξύ, περισσότερα από 1.500 ξενοδοχεία σε όλη την Ελλάδα, βρίσκονται επισήμως στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών και ξένων μεσιτικών γραφείων και ζητούν αγοραστή. Όμως, δεν είναι λίγοι εκείνοι που ανεβάζουν τον αριθμό των πωλητηρίων σε 3.000 καθώς όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες θέλουν να φύγουν από το επάγγελμα. Τα περισσότερα ξενοδοχεία είναι μικρές μονάδες σε όλη τη χώρα που λόγω κρίσης έχουν μετατραπεί σε εποχικά. Υπάρχουν, όμως, και μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα που πωλούνται πάνω από 50 εκατ. ευρώ.
Στην Αθήνα υπάρχουν τουλάχιστον δώδεκα ξενοδοχειακές μονάδες που διατίθενται και το ποσό που ζητείται συνολικά αγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ. Παρά την προσφορά, όμως, δεν υπάρχουν αγοραστές αν και πολλές φορές γίνονται «εκπτώσεις» από την αρχική τιμή έως και 50%.
Υπάρχουν επίσης πωλητήρια για άλλες δεκαπέντε μονάδες στην Αττική με επιδιωκόμενο ποσό πάνω από 150 εκατ. ευρώ. Τα περισσότερα ξενοδοχεία που πωλούνται είναι δυναμικότητας κάτω των 100 κλινών και αντιμετωπίζουν πολλές πολεοδομικές παραβάσεις. Ωστόσο, υπάρχουν και πολλά «διαμάντια» και πασίγνωστα ξενοδοχεία στην Αθήνα, από δύο έως και πέντε αστέρων. Πληροφορίες αναφέρουν ότι μεγάλο ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας που είναι στην πρώτη κατηγορία έχει βγει προς πώληση εδώ και πολύ καιρό με τιμή πάνω από 150 εκατ. ευρώ, ωστόσο και με 100 εκατ θα συμβιβάζονταν. Επίσης, τέσσερα μεγάλα ξενοδοχεία στην Αττική πωλούνται σε τιμή γύρω στα 100 εκατ. ευρώ.
Αριθμοί που σοκάρουν

• 3 χιλ. ξενοδοχειακές μονάδες πωλούνται σε όλη την Ελλάδα.
• 25 ξενοδοχεία στην Αθήνα έχουν βάλει «λουκέτο» τα τελευταία χρόνια.
• 250 ξενοδοχεία έκλεισαν πανελλαδικά το 2011, σύμφωνα με το ΙΤΕΠ.
• 3 χιλ. κλίνες έχουν χαθεί από την αθηναϊκή αγορά τελευταία.
• 2 εκατ. τουρίστες έχουν χαθεί για την Ελλάδα στη φετινή σεζόν.
• 13,8% πτώση στις πληρότητες των αθηναϊκών ξενοδοχείων σε σχέση με πέρυσι.
• 50 χιλ. λιγότερες κρατήσεις ημερησίως ύστερα από την 6η Μαΐου.